Jesteś tutaj

Botanika farmaceutyczna

Cel nauczania i zakres przedmiotu

Botanika farmaceutyczna obejmuje zagadnienia botaniki ogólnej o szczególnym znaczeniu dla nauk farmaceutycznych, takich jak: farmakognozja, farmakoterapia, toksykologia, bromatologia, farmacja stosowana.

Celem nauczania botaniki farmaceutycznej jest zapoznanie studentów z metodami identyfikacji i opisu składników strukturalnych komórek, tkanek i organów roślin metodami mikroskopowymi i histochemicznymi oraz rozpoznawania roślin na podstawie cech morfologicznych i anatomicznych (szczególnie gatunków o znaczeniu farmaceutycznym). Studiowanie systematyki, morfologii, anatomii i chemotaksonomii, a także biotechnologii roślin stanowiących źródła leku naturalnego oraz poznanie roślin leczniczych i użytkowych (rośliny jadalne, rośliny stosowane jako przyprawy i używki), a także roślin działających halucynogennie, teratogennie, toksycznie pozwoli studentom zdobyć wiedzę związaną z lekiem naturalnym i szeroko pojętą ochroną zdrowia człowieka i jego środowiska naturalnego. Ponadto studenci poznają tematykę naukową Zakładu w trakcie tzw. ćwiczeń otwartych, podczas których mają możliwość praktycznego zapoznania się biotechnologią roślin i dyskusji naukowej z asystentami.

Program nauczania

Tematyka wykładów

Zasady i metody klasyfikacji roślin. Taksony systematyczne różnej rangi. Zasady nomenklatury botanicznej. Substancje roślinne wg. Farmakopei Polskiej IX. 

Taksonomiczny przegląd grzybów i roślin leczniczych dostarczających substancji farmakopealnych obejmujący: diagnostyczne cechy morfologiczne, anatomiczne, chemiczne i ekologiczne. Rośliny okrytozalążkowe, rośliny nagozalążkowe (gatunki lecznicze z rodzin: Ginkgoaceae, Pinaceae, Cupressaceae, Taxaceae), rośliny zarodnikowe i grzyby. Gatunki roślin  z okrytozalążkowych należące do rodzin: Amborellaceae, Nymphaeaceae, Illiciaceae, Magnoliaceae, Aristolochiaceae, Ranunculaceae, Berberidaceae, Papaveraceae, Caryophyllaceae, Amarantaceae, Aizoaceae, Cactaceae, Droseraceae, Polygonaceae, Loranthaceae, Santalaceae, Casuarinaceae, Fagaceae, Betulaceae, Juglandaceae, Betulaceae, Salicaceae, Cannabaceae, Urticaceae, Guttiferae, Euphorbiaceae, Hammamelidaceae,  Linaceae, Brassicaceae, Rosaceae, Saxifragaceae, Crassulaceae, Vitaceae, Geraniaceae, Malvaceae, Rhamnaceae, Lythraceae, Apiaceae, Araliaceae, Ericaceae, Styracaceae Primulaceae, Boraginaceae, Lamiaceae, Verbenaceae, Oleaceae, Plantaginaceae, Scrophulariaceae, Pedaliaceae, Solanaceae, Caprifoliaceae, Valerianaceae,  Gentianaceae, Rubiaceae, Apocynaceae, Menyanthaceae, Campanulaceae, Asteraceae, Liliaceae sensu lato, Amaryllidaceae,  Iridaceae, Zingiberaceae, Poaceae.

Rośliny zarodnikowe: widłaki, skrzypy, paprocie. Krótka charakterystyka grzybów: grzyby trujące, mykotoksyny, grzyby - producenci leków.

Kierunki rozwoju biotechnologii roślin: mikrorozmnażanie, biosynteza i biotransformacja metabolitów wtórnych w kulturach in vitro.

Tematyka ćwiczeń 
1. Morfologia grzybów (Mycota) z klasy Ascomycetes
2. Struktury tkankowe o znaczeniu diagnostycznym.
3. Morfologia i anatomia organów (liście, łodygi, korzenie, kłącza, kwiaty, owoce i nasiona).
4. Oznaczanie roślin leczniczych w pracowni. Zasady posługiwania się kluczem do oznaczania roślin.
5. Podstawy biotechnologii roślin leczniczych.
6. Zajęcia w Ogrodzie Botanicznym UW - poznanie roślin leczniczych i użytkowych, polskich i obcych. 


Tematy seminariów

1.Cechy morfologiczne, anatomiczne i chemiczne gatunków leczniczych i użytkowych z rodzin obcych naszej florze: Myristicaceae, Monimiaceae, Lauraceae, Menispermaceae, Piperaceae, Theaceae, Mimosaceae, Punicaceae, Loganiaceae, Myrtaceae, Apocynaceae, Lobeliaceae, Sterculiaceae, Dioscoreaceae (2 godz.).
2.Owoce: powstawanie, budowa i klasyfikacja. Owoce charakterystyczne dla wybranych rodzin (2 godz.).

3. Podstawy biotechnologii roślin leczniczych (4 godz.).

Formy kontroli i ocena wyników nauczania oraz szczegółowy regulamin pracowni podany jest do wiadomości studentów na pierwszych ćwiczeniach i wywieszony na tablicy ogłoszeń Zakładu.

Egzamin z botaniki farmaceutycznej odbywa się w sesji letniej, w terminie zatwierdzonym przez Radę Pedagogiczną. Obejmuje on część praktyczną z anatomii i systematyki roślin oraz część teoretyczną (test z całego materiału). Egzamin poprawkowy odbywa się we wrześniu. Przyjęta skala ocen: 2; 3; 3,5; 4; 4,5; 5.